Một số vấn đề về rút yêu cầu khởi tố theo quy định tại điều 155 BLTTHS 2015
Khởi tố vụ án hình sự là quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, không phụ thuộc vào ý muốn cá nhân và không ai có thể can thiệp. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nhất định, xuất phát từ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, pháp luật quy định cho phép người bị hại lựa chọn quyền yêu cầu  hoặc không yêu cầu khởi tố, thậm chí Luật còn mở rộng quyền của người bị hại trong tất cả các giai đoạn tố tụng, nếu tự nguyện thì người đã yêu cầu khởi tố có quyền rút yêu cầu; việc rút được giải quyết theo trình tự, thủ tục quy định của pháp luật tùy vào từng giai đoạn tố tụng.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 105 BLTTHS 2003 quy định: “Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì vụ án phải được đình chỉ…”. Như vậy, có một số khó khăn xảy ra trên thực tế đó là, sau phiên tòa sơ thẩm mà bị hại có nguyện vọng rút đơn yêu cầu khởi tố thì có được chấp nhận hay không và phải được giải quyết theo trình tự, thủ tục như thế nào. Để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc đó, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã có quy định đầy đủ và mở rộng quyền (không giới hạn về thời điểm) mà người yêu cầu khởi tố rút yêu cầu. Cụ thể quy định tại khoản 2 Điều 155 BLTTHS như sau: “Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ…”.

Theo đó, BLTTHS 2015 quy định rõ: Trong giai đoạn điều tra, Cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra khi có một trong các căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 155 BLTTHS (điểm a khoản 1 Điều 230 BLTTHS); Trong giai đoạn truy tố, Viện kiểm sát quyết định không truy tố và ra quyết định đình chỉ vụ án khi có một trong các căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 155 BLTTHS (khoản 1 Điều 248 BLTTHS); Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa ra quyết định đình chỉ vụ án khi có một trong các căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 155 BLTTHS (điểm a khoản 1 Điều 282 BLTTHS).

Mặc dù đã được quy định rõ việc đình chỉ vụ án trong từng giai đoạn, tuy nhiên đối với giai đoạn xét xử phúc thẩm vẫn còn nhiều vướng mắc về thủ tục giải quyết. Theo quy định khi người đã yêu cầu rút đơn thì vụ án phải được đình chỉ, ở giai đoạn phúc thẩm chỉ có trường hợp hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án theo Điều 359 BLTTHS nhưng điều luật này lại không quy định căn cứ vào Điều 155 BLTTHS để hủy và đình chỉ. Để giải quyết những khó khăn, vướng mắc nêu trên; trên cơ sở trao đổi với Viện kiểm sát nhân dân tối cao, ngày 26/11/2018, Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Công văn số 254/TANDTC-PC
“về việc người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu theo quy định tại Điều 155 của BLTTHS”. Theo nội dung Công văn trên thì tùy từng thời điểm và trường hợp cụ thể mà các Tòa án giải quyết như sau:

Tại giai đoạn xét xử sơ thẩm:
Người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu trước ngày mở phiên tòa sơ thẩm thì Thẩm phán chủ tọa phiên tòa căn cứ vào Điều 45, điểm a khoản 1 Điều 282 của Bộ luật Tố tụng hình sự ra quyết định đình chỉ vụ án; Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu tại phiên tòa thì Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn căn cứ vào khoản 2 Điều 155, Điều 299 của Bộ luật Tố tụng hình sự ra quyết định đình chỉ vụ án; Trường hợp sau khi kết thúc phiên tòa sơ thẩm vẫn còn thời hạn kháng cáo, kháng nghị mà người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu thì Tòa án phải hướng dẫn họ làm đơn kháng cáo để Tòa án cấp phúc phẩm xem xét giải quyết việc rút yêu cầu theo thủ tục phúc thẩm.

Tại giai đoạn xét xử phúc thẩm:
Trường hợp có kháng cáo, kháng nghị mà tại giai đoạn xét xử phúc thẩm người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu thì Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn căn cứ vào khoản 2 Điều 155 và Điều 359 của Bộ luật Tố tụng hình sự hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án. Trong bản án phúc thẩm, Tòa án phải nhận định rõ lý do hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ vụ án là do người đã yêu cầu khởi tố vụ án hình sự rút yêu cầu, không phải do lỗi của Tòa án cấp sơ thẩm.

Ngoài ra, về quyền yêu cầu khởi tố theo yêu cầu người bị hại: Theo BLTTHS năm 2003 có 11 trường hợp quy định tại các điều 104, 105, 106, 108, 109, 111, 113, 121, 131 và Điều 171 BLHS. Nhưng BLTTHS năm 2015 về khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại tại khoản 1 Điều 155 đã bỏ một tội được khởi tố theo yêu cầu người bị hại là tội
“Xâm phạm quyền tác giả”. Xuất phát từ tình hình thực tiễn hiện nay, quyền tác giả đang bị xâm phạm ngày càng nhiều và nghiêm trọng; hành vi xâm phạm ngày càng tinh vi, phức tạp hơn, thậm chí việc xâm phạm diễn ra nhưng tác giả vẫn không hay biết. Do đó, hành vi xâm phạm này cần phải được xử lý mà không phụ thuộc vào yếu tố người bị hại có yêu cầu hay không, đây cũng là một quy định phù hợp nhằm bảo vệ tốt hơn quyền tác giả và phù hợp với tình hình mới./.

Phòng 7 VKSND tỉnh

 

 

 

THƯ VIỆN ẢNH
No title... No title... No title...
VIDEO
Chi đoàn VKSND tỉnh - Quán quân "Vũ điệu trẻ" 2015













Thống kê truy cập
  • Đang online: 29
  • Hôm nay: 1165
  • Trong tuần: 8 777
  • Tất cả: 662732


TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN ĐĂK NÔNG
Giấy phép số QĐ Số 14/QĐ-VKSTC ngày 15/01/2004 của Viện trưởng VKSND tối cao
Chịu trách nhiệm chính: NGUYỄN VĂN CƯỜNG, Viện trưởng VKSNDT Đăk Nông
Địa chỉ: đường Lê Duẩn (Đăm Bri cũ), P. Nghĩa Tân, TX. Gia Nghĩa, Đăk Nông
Điện thoại: 02613 543523 - Fax: 02613 543523
Email: Banbientap.vksdaknong@gmail.com