Lượt xem: 1349
BÀN VỀ TÌNH TIẾT THỰC HIỆN TỘI PHẠM GIẾT NGƯỜI MỘT CÁCH MAN RỢ

Hiến pháp năm 2013 quy định “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm” (khoản 1 Điều 20).

 

Để phù hợp với Hiến pháp, Điều 123 BLHS năm 2015 (BLHS) quy định tội giết người có mức hình phạt cao nhất là tử hình.

Như vậy, để khởi tố, truy tố, xét xử đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật chúng ta cần nắm chắc khái niệm về tội phạm là gì?.

Theo đó, tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong BLHS, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của BLHS phải bị xử lý hình sự. Những hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể thì không phải là tội phạm và được xử lý bằng các biện pháp khác.

Theo Điều 123 BLHS quy định tội giết người có cấu thành cơ bản như sau:“Người nào giết người thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình: a) Giết 02 người trở lên; b) Giết người dưới 16 tuổi; c) Giết phụ nữ mà biết là có thai; d) Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân; đ) Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình; e) Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại thực hiện một tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng; g) Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác; h) Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân; i) Thực hiện tội phạm một cách man rợ; k) Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp; l) Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người; m) Thuê giết người hoặc giết người thuê; n) Có tính chất côn đồ; o) Có tổ chức; p) Tái phạm nguy hiểm; q) Vì động cơ đê hèn”.

Trong các tình tiết giết người theo Khoản 1 Điều 123 BLHS nêu trên, tác giả chỉ bàn về tình tiết “thực hiện tội phạm một cách man rợ”
  theo Điểm i Khoản 1 Điều 123 BLHS.

Ví dụ: Do mâu thuẫn từ trước nên đêm ngày 01/01/2018, anh Nguyễn Văn A cầm rựa chặn đường đánh Phan Thị B. Trong lúc giằng co, Phan Thị B giật được cái rựa trong tay A rồi chị B dùng rựa chém trúng vào đầu anh A, làm anh A chết ngay tại chỗ.

Sau khi anh A chết, chị B dùng rựa phân xác nạn nhân A ra làm nhiều phần nhỏ rồi bỏ vào nhiều bao đem vứt vào các điểm thu gom rác ở nhiều nơi. Sau đó, nhân viên gom rác phát hiện báo cáo Công an bắt giữ B để xử lý theo quy định của pháp luật.

Phan Thị B bị khởi tố về tội giết người và bị truy tố và xét xử theo Điểm i Khoản 1 Điều 123 BLHS.

Sau khi xét xử vụ án nêu trên có hai quan điểm khác nhau:

Quan điểm thứ nhất cho rằng: Sau khi giết chết A, Phan Thị B phân xác thành nhiều phần nhỏ rồi bỏ vào bao đem vứt vào điểm thu gom rác ở nhiều nơi là hành vi “man rợ”, gây phản cảm, trái đạo đức xã hội nên truy tố, xét xử đối với Phan Thị B về tội giết người với tình tiết “thực hiện tội phạm một cách mang rợ” theo Điểm i Khoản 1 Điều 123 BLHS là tuân thủ đúng quy định của pháp luật..

Quan điểm thứ hai cũng là quan điểm của tác giải bài viết cho rằng: Truy tố, xét xử Phan Thị B theo Điểm i Khoản 1 Điều 123 BLHS là không phù hợp mà cần truy tố đối với Phan Thị B về tội Giết người theo Khoản 2 Điều 123 BLHS. Bởi vì:
  Hành vi giết người “một cách man rợ” khác với các hành vi giết người bằng thủ đoạn khác quy định tại Khoản 1 Điều 123 BLHS. Hành vi giết người một cách man rợ nó không chỉ hướng đến tước đoạt mạng sống mà còn hơn thế nữa, nó làm cho người bị giết phải đau đớn, bị dày vò, chết trong sự đau khổ làm cho người khác phải rùng rợn, khiếp sợ, được thể hiện qua các hành vi như tùng xẻo, ngũ mã phanh thây, dùi lửa, tra tấn cho tới chết.... Các hành vi đó được người phạm tội thực hiện trước khi tội phạm hoàn thành, tức là trước khi nạn nhân bị chết. Trong trường hợp này B thực hiện hành vi phân xác anh A sau khi A đã chết nên cũng giống như hành vi sau khi giết chết người rồi thủ phạm đem xác chôn, đem xác ném xuống sông, đem xác đốt, đóng chặt cửa để xác tự phân hủy… nhằm phi tang để tránh sự phát hiện, truy tìm tội phạm của cơ quan chức năng, chứ đó không phải B “thực hiện tội phạm một cách man rợ”, B không làm cho A phải đau đớn, dày vò… trước khi chết.

Hành vi giết người một cách man rợ cũng đã được hướng dẫn tại Nghị quyết số 04/HĐTPTANDTC/NQ ngày 29/11/1986 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao:“Thực hiện tội giết người một cách man rợ (điểm b) như kẻ phạm tội không còn tính người, dùng những thủ đoạn gây đau đớn cao độ, gây khiếp sợ đối với nạn nhân hoặc gây khủng khiếp, rùng rợn trong xã hội (như: móc mắt, xẻo thịt, moi gan, chặt người ra từng khúc…)”.

Nói tóm lại, “thực hiện tội phạm một cách man rợ” đủ yếu tố cấu thành định khung hình phạt theo Điểm i Khoản 1 Điều 123 BLH khi B có hành vi làm cho A phải đau đớn, dày vò… trước khi chết, nhưng trong trường hợp này B chỉ chém trúng đầu A nên hậu quả A chết. Hành vi phân xác nạn nhân A, Phan Thị B thực hiện sau khi A đã chết với mục đích nhằm che giấu hành vi giết người của B. Do đó, B phạm tội theo Khoản 2 Điều 123 BLHS.

Song, trong thực tiễn xét xử cũng có quan điểm cho rằng hành vi phân xác nạn nhân sau khi chết nhằm che giấu tội phạm cũng là hành vi “thực hiện tội phạm một cách man rợ”. Về mặt lý luận đây là vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau, nhưng theo ý kiến cá nhân tôi, nếu coi cả những hành vi có tính chất man rợ nhằm che giấu hành vi phạm tội giết người (hành vi sau khi nạn nhân chết) là hành vi giết người một cách man rợ nếu điều luật quy định tình tiết “phạm tội một cách man rợ”, còn Điểm i Khoản 1 Điều 123 BLHS quy định “thực hiện tội phạm một cách man rợ” nên chỉ mô tả hành vi khách quan và ý thức chủ quan của người phạm tội trong cấu thành cơ bản của tội phạm giết người (xem xét tính chất nguy hiểm của hành vi trước khi nạn nhân chết).

Hiện nay chưa có văn bản hướng dẫn thế nào là “Thực hiện tội phạm một cách man rợ”quy định tại Điểm i Khoản 1 Điều 123 BLHS nên còn có nhận thức khác nhau trong việc áp dụng pháp luật trong thực tiễn. Qua bài viết này kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sớm có văn bản hướng dẫn để pháp luật hình sự được tuân thủ thống nhất./.

Dương Phúc Trường
Phòng 9- VKS tỉnh 

 

THÔNG BÁO
THƯ VIỆN ẢNH
No title... No title... No title...
VIDEO
Chi đoàn VKSND tỉnh - Quán quân "Vũ điệu trẻ" 2015


 

 








Thống kê truy cập
  • Đang online: 13
  • Hôm nay: 297
  • Trong tuần: 15 030
  • Tất cả: 1001958